Wajumbe kutoka Kanisa la Waadventista wa Sabato walifanya ziara ya kiroho kwa Bruno Amah, mwanaume ambaye alihukumiwa kifungo cha maisha katika Gereza la Kiraia la Lomé tangu mwaka 2012.

Ziara hiyo ilifanyika Novemba 14, 2025, na ilileta mshikamano mpya, faraja ya kiroho, na kuimarisha utetezi kwa niaba ya mtu ambaye imani yake inaendelea kuwahamasisha wengi.

Historia ya kesi

Mnamo Machi 15, 2012, mchungaji wa Waadventista Antonio Monteiro na mshiriki wa kanisa Bruno Amah walikamatwa huko Lomé, Togo, baada ya mfungwa wa zamani, ambaye baadaye alithibitishwa kuwa na matatizo ya kisaikolojia, kuwatuhumu kwa uwongo katika mfululizo wa mauaji katikati ya hofu ya umma, uvumi usiothibitishwa wa vitendo vya ibada, na shinikizo kubwa kwa mamlaka kutoa matokeo ya haraka. Licha ya ukosefu wa ushahidi wa kimaabara na wasiwasi mkubwa wa kiutaratibu, wanaume wote wawili walizuiliwa katika hali ngumu.

Baada ya miezi ya utetezi wa kimataifa na maombi ya kimataifa, Monteiro aliachiliwa kabisa mnamo Januari 13, 2014. Hata hivyo, Amah, ingawa anaaminika kuwa hana hatia, alipokea kifungo cha maisha na amebaki gerezani. Dhuru zinaarifu kuwa amedumu kimya kimya akifuata imani yake ya Kikristo akiwa gerezani.

Ziara hiyo iliongozwa na Nelu Burcea, mkurugenzi wa Masuala ya Umma na Uhuru wa Kidini (PARL) wa Konferensi Kuu ya Kanisa la Waadventista, ambaye alisafiri kwenda Lomé mnamo Novemba 13 kwa lengo maalum la kukutana na Amah. Alifuatana na Abraham Bakari, mkurugenzi wa PARL wa Divisheni ya Afrika Magharibi-Kati (WAD), Djossou Simon, rais wa Misheni ya Yunioni ya Sahel Mashariki, Apedoh Claude, mweka hazina wa Misheni ya Yunioni ya Sahel Mashariki, Agbedigue Enyonam, rais wa Kanisa la Waadventista nchini Togo, na viongozi wa viongozi wa huduma ya makasisi (chaplaincy) wa Konferensi ya Togo Dzade Koku Emmanuel na msaidizi wake, Akakpovi André.

Walipowasili, msimamizi wa gereza aliupokea ujumbe huo na kuonyesha shukrani kwa msaada wa kiroho na kimaadili wa Kanisa la Waadventista kwa wafungwa. Chumba maalum kiliandaliwa kwa ajili ya mkutano huo, kuonyesha uhusiano wa ushirikiano kati ya kanisa la Waadventista na mamlaka za gereza.

Amah alipoingia chumbani, alifanya hivyo kwa "tabasamu la kung'aa," viongozi walisema. "Licha ya zaidi ya miaka 13 nyuma ya nondo, alionekana mwenye nguvu, mtulivu, na mwenye mizizi imara katika Kristo," waliongeza.

Kwa takriban dakika thelathini, ujumbe huo ulisikiliza Amah akishiriki ushuhuda wake uliojaa shukrani, imani, na uvumilivu.

Baada ya utangulizi na mchungaji wa Waadventista Djossou Simon, Burcea alimhakikishia Amah maombi na wasiwasi wa Kanisa la Waadventista duniani. “Kanisa halijakusahau,” alisema. “Endelea kuzingatia wito wako. Ujumbe wako unaendelea—hata hapa.”

Amah alijibu, “Kwa zaidi ya miaka kumi na tatu, Bwana amenihifadhi nikiwa na afya—bila dawa yoyote. Mamilioni wanaomba kwa ajili yangu kila siku. Naona mkono wa Mungu waziwazi. Uwepo wangu hapa una kusudi, na naishi kila siku kutimiza hilo. Ninamshukuru Mungu milele kwa kunipa maana ya maisha yangu, hata mahali hapa.”

Maombi, tafakari, na ushuhuda

Ingawa ujumbe huo ulikusudia kumtia moyo Amah, walisema kwamba mwishowe aliwapa moyo wao. Ujasiri wake katika utawala wa Mungu uliwaacha na hisia kubwa kwa wote waliokuwepo.

Bakari na Burcea waliombea taifa la Togo, viongozi wake, wafungwa wake, na kwa ajili ya uhifadhi wa uhuru wa kidini. Amah aliporudi kwenye seli yake, wajumbe hao waliondoka na hisia mchanganyiko, wakibainisha tofauti kati ya kifungo cha kimwili na uhuru wa kiroho waliouona ndani yake.

Baadhi ya wajumbe hao baadaye walishiriki tafakari zao.

“Kila tunapomtembelea Ndugu Amah, ushuhuda mmoja unajitokeza: imani yake isiyoyumbishwa katika utawala wa Mungu,” alisema Simon. “Hata anapokuwa na wasiwasi kuhusu mustakabali wa familia yake, maneno yake yanabaki yamejaa shukrani kwa Mungu.”

“Tulimkuta akiwa na afya njema na mwenye nguvu kiroho,” aliongeza Claude. “Anapata nguvu kutoka kwa maombi na kutoka kwa msaada wa Kanisa, na anabaki na shukrani kubwa kwa jamii ya Waadventista duniani kote.”

Emmanuel alielezea “mazingira ya joto na matumaini,” akibainisha kuwa Amah anaamini “Mungu yuko madarakani na kwamba ukombozi wake ni suala la muda tu.” Mkurugenzi msaidizi wa ukasisi Akakpovi André alisisitiza kwamba ziara za mara kwa mara na maombezi husaidia Amah kuhisi kuungwa mkono na familia ya imani ya kimataifa. “Hajawahi kuugua tangu jaribio hili lianze,” alisema. “Ombi lake ni kwamba tuendelee hadi wakati uliowekwa na Mungu wa ukombozi.”

Enyonam alisema kundi hilo lilivutiwa na nguvu za Amah: “Tulitarajia mtu aliyedhoofishwa na miaka ya kifungo. Badala yake, tulikuta mtu mwenye uhai, matumaini, na imara. Amegeuza muda wake gerezani kuwa huduma ya uinjilisti.”

Msaada kwa familia na misheni inayoendelea

Mnamo Novemba 15, ujumbe huo ulijihusisha katika ibada na vikao vya mafunzo kwa wachungaji na washiriki, ukilenga kuimarisha huduma ya kichungaji, kuimarisha uelewa wa uhuru wa kidini, na kuombea nchi.

Mnamo Novemba 16, viongozi walitembelea familia ya Amah. Walikutana na mke wake, Elise; watoto wao, Jordan, Josias, na Joseph; na mama wa Elise, ambaye amekuwa akiunga mkono familia tangu siku za mwanzo za mgogoro. Burcea alitoa maneno ya faraja na kuwasisitizia mshikamano wa kanisa unaoendelea. Ujumbe huo pia ulitembelea dada mkubwa wa Amah, ambaye msaada wake thabiti umekuwa muhimu kwa miaka mingi.

Ziara ilipomalizika, viongozi walisema shukrani za Amah, imani yake yenye nguvu, na huduma yake inayoendelea ndani ya gereza inabaki kuwa ushuhuda wenye nguvu kwa Waadventista kote duniani. Ujumbe wake kwa kanisa la kimataifa ulikuwa rahisi na wa moja kwa moja.

“Maombi yenu ni nguvu zangu,” alisema.

Burcea aliondoka Togo mnamo Novemba 17, wakati Bakari alibaki hadi Novemba 19 kukamilisha programu ya mafunzo juu ya vyombo vya habari na mawasiliano ambayo ilianza Novemba 8. Shughuli hizi ni sehemu ya juhudi pana za kuimarisha mawasiliano na kazi ya misheni ya Kanisa la Waadventista nchini Togo katika maandalizi ya mpango wa kimataifa wa uinjilisti wa Kanisa la Waadventista OneVoice27 utakaofanyika Septemba 2027.

Makala asili ilichapishwa kwenye tovuti ya habari ya Divisheni ya Afrika Magharibi-Kati.